Zukkolar
IQ testni yechishKurslarBepul testlarBlogQanday ishlaydi
KirishRoʻyxatdan oʻtish

Ingliz tili B1 · Intermediate · birinchi mavzu — bepul

Present Perfect: tajriba va natija

have/has + V3, ever/never/already/yet/just, for/since va Past Simple bilan farqi.

Mavzu testi

5 ta savol. Har bir javob darhol tekshiriladi; oʻtish uchun kamida 4 tasiga toʻgʻri javob bering. Roʻyxatdan oʻtish shart emas.

Ingliz tili B1 · Intermediate

Present Perfect nima?

Present Perfect (have/has + V3) oʻtmishdagi harakatni hozirgi payt bilan bogʻlaydi. Oʻzbek tilida bunday alohida zamon yoʻq: biz «Londonda boʻlganman» ham, «Kecha Londonda edim» ham deymiz. Ingliz tilida esa vaqti aytilmagan tajriba yoki natijasi hozir ham sezilib turgan harakat uchun Present Perfect ishlatiladi.

I have visited London twice.      — Men Londonda ikki marta boʻlganman.
She has lost her keys.            — U kalitlarini yoʻqotib qoʻydi (hozir kaliti yoʻq).
Have you ever eaten sushi?        — Hech sushi yeganmisiz?
We have just finished dinner.     — Biz hozirgina kechki ovqatni tugatdik.
They have lived here since 2015.  — Ular 2015-yildan beri shu yerda yashaydi.

Shakl

I / you / we / they   have ('ve) + V3     I have seen this film.
he / she / it         has ('s)   + V3     He has seen this film.

Inkor:  I haven't (have not) seen it.    She hasn't (has not) seen it.
Savol:  Have you seen it?    Has she seen it?
Javob:  Yes, I have.    No, she hasn't.

V3 — feʼlning uchinchi shakli (past participle). Toʻgʻri feʼllarda u -ed bilan yasaladi (work → worked), notoʻgʻri feʼllarni esa yodlash kerak: go → gone, see → seen, write → written, be → been, do → done, eat → eaten.

Ishlatilishi va kalit soʻzlar

  • Tajriba (qachonligi muhim emas): ever (savolda — «hech»), never (hech qachon). I have never been to Japan.
  • Natija hozir koʻrinadi: already (allaqachon), just (hozirgina), yet (hali; inkor va savolda, gap oxirida). Have you finished yet? — No, I haven't finished yet.
  • Hozirgacha davom etayotgan holat: for + davr (for three years — uch yildan beri), since + boshlanish nuqtasi (since Monday, since 2020).

already va just odatda have bilan V3 orasida turadi: She has already left.

Present Perfect yoki Past Simple?

Agar aniq oʻtgan vaqt aytilsa (yesterday, last year, in 2019, two days ago, when I was a child), faqat Past Simple ishlatiladi:

✗ I have seen him yesterday.
✓ I saw him yesterday.
✓ I have seen him this week.

Savol When…? bilan boshlansa ham Past Simple keladi: When did you arrive? (When have you arrived? emas).

been va gone farqi: He has gone to Paris — u Parijga ketgan (hozir oʻsha yerda). He has been to Paris — u Parijda boʻlib qaytgan (tajriba).

Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilar koʻpincha «kecha», «oʻtgan hafta» kabi aniq vaqt bilan Present Perfect ishlatib xato qiladi: I have met her last week notoʻgʻri. Vaqt aniq boʻlsa — Past Simple: I met her last week.

Eslab qoling

  1. Shakl: have/has + V3; he/she/it bilan — has.
  2. Aniq oʻtgan vaqt (yesterday, ago, last…) bilan Present Perfect ishlatilmaydi.
  3. for — davr (qancha vaqt), since — boshlanish nuqtasi (qachondan beri).
  4. yet inkor va savolda gap oxirida keladi; already va just — have dan keyin.