Hikoya zamonlari
Oʻtmishdagi voqeani hikoya qilganda odatda toʻrtta zamon birga ishlatiladi:
- Past Simple — asosiy voqealar ketma-ketligi;
- Past Continuous — fon, davom etayotgan harakat;
- Past Perfect Simple — undan oldinroq tugagan harakat;
- Past Perfect Continuous — oldinroq boshlanib, oʻtmishdagi maʼlum paytgacha davom etgan harakat.
When I arrived, the film had already started.
— Men kelganimda film allaqachon boshlangan edi.
She was tired because she had been working all day.
— U charchagan edi, chunki kun boʻyi ishlagan edi.
By the time the police came, the thief had escaped.
— Politsiya kelguncha oʻgʻri qochib ketgan edi.
I had never seen snow before I moved to Moscow.
— Moskvaga koʻchishimdan oldin hech qachon qor koʻrmagan edim.Shakl
Past Perfect Simple: had + V3 She had left.
Past Perfect Continuous: had been + V-ing She had been waiting.
Inkor: hadn't left / hadn't been waiting
Savol: Had she left? How long had she been waiting?
Qisqartma: I'd, she'd, they'd (= I had, she had, they had)Past Simple yoki Past Perfect?
Solishtiring:
When I arrived, the film started. — Men keldim, keyin film boshlandi.
When I arrived, the film had started. — Film men kelishimdan oldin boshlangan edi.Voqealar sodir boʻlgan tartibda aytilsa, Past Perfect shart emas: I opened the door and went in. Past Perfect faqat voqealar tartibini aniq koʻrsatish kerak boʻlganda ishlatiladi. before va after tartibni oʻzi koʻrsatgani uchun, ular bilan Past Simple ham boʻlaveradi: After she (had) finished, she left.
Past Perfect bilan koʻp keladigan soʻzlar: by the time, already, just, never … before, when, because.
Simple yoki Continuous?
- Past Perfect Simple — natija, tugallangan ish, «nechta/necha marta»:
She had written three letters. - Past Perfect Continuous — davomiylik, jarayon yoki uning izi koʻrinib turgani:
Her eyes were red. She had been crying.Koʻpinchaforvasincebilan:They had been living there for ten years when the war started.
Holat feʼllari (know, be, believe) continuous shaklda kelmaydi: I had known him for years (had been knowing emas).
Oʻzbek tilidagi «-gan edi» shakli Past Perfectga oʻxshaydi, lekin oʻzbekchada u kengroq ishlatiladi. Inglizchada har bir oʻtgan voqea uchun had qoʻymang: oddiy ketma-ketlik — Past Simple, faqat «undan oldin» maʼnosi boʻlsa — Past Perfect.
Eslab qoling
had + V3— oʻtmishdagi boshqa paytdan oldin tugagan harakat.had been + V-ing— oʻsha paytgacha davom etgan harakat, davomiylik.by the time,already,never … beforePast Perfect bilan koʻp keladi.- Holat feʼllari continuous shaklda kelmaydi.
